Specifications for a Reverse Archeology (2022.2023)

‘Most of what we know about ourselves from a colonial perspective is made up.’ Met deze uitspraak eindigt Nolan Oswald Dennis’ speculatieve film Specifications for a Reverse Archaeology. In het werk onderzoekt Dennis hoe koloniale vormen van kennis bepalen wat als geschiedenis wordt gezien, en wat daarbij verloren gaat.

Het werk vertrekt vanuit Mapungubwe in Zuid-Afrika, een prekoloniale staat met een rijke materiële en spirituele geschiedenis die door de archeologie steeds opnieuw is opgegraven, geïnterpreteerd en geordend. Met hun methode van een reverse archaeology of ‘omgekeerde archeologie’ weigert Dennis het verleden te behandelen als iets dat uit de aarde kan worden gewonnen. In plaats daarvan past Dennis archeologische instrumenten aan om te onderzoeken hoe die ook anders gebruikt kunnen worden. Een steen met een lens wordt bijvoorbeeld geen object om te bestuderen, maar een middel om zelf mee te kijken. Zo legt hen bloot hoe archeologie niet alleen objecten ordent, maar ook bepaalt welke herinneringen, geschiedenissen en vormen van kennis zichtbaar worden.

In plaats van het landschap te benaderen als iets waaruit voortdurend iets moet worden gehaald, zoekt Dennis naar een andere verhouding tot de plek. Hen richt zich op het herstellen van relaties met land, herinnering, voorouders en de kennis die daarin besloten ligt. Reverse archaeology wordt daarmee een manier om de gewelddadige omgang met land en geheugen te bevragen en ruimte te maken voor andere, nog niet vastgelegde manieren van kennis produceren. Materie wordt zo niet alleen een archief van wat geweest is, maar ook een drager van levende kennis en een vertrekpunt voor een radicalere toekomst.

Met dank aan de Hartwig Art Foundation.